Udoc in English
Udoc in Norwegian

Wetenschappers worstelen met de maatschappelijke relevantie van hun onderzoek
Financieringsinstellingen voor onderzoek vragen steeds meer om onderzoek dat bijdraagt aan maatschappelijke doelen (beleid, productontwikkeling of economische groei), maar werkgevers zoals kennisinstellingen en universiteiten rekenen juist vooral af op het aantal afgeleverde wetenschappelijke artikelen. Hoe universitaire onderzoekers omgaan met deze spagaat, laat Laurens Hessels zien in zijn proefschrift. Hij promoveert op 19 november aan de Universiteit Utrecht.

Op basis van interviews en documentenanalyse onderzocht Hessels in acht natuurwetenschappelijke vakgebieden hoe universitaire onderzoekers omgaan met de praktische toepassingsmogelijkheden van hun werk.
Financiering vs carrière

In veel vakgebieden hebben wetenschappers steeds meer contact met bedrijven, beleidsmakers of andere kennisgebruikers. Om voldoende financiering binnen te halen, beloven onderzoekers te zullen bijdragen aan duurzame landbouw, een tolerante samenleving of de ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Echter, voor een succesvolle carrière is het voor wetenschappers vooral belangrijk om veel artikelen te publiceren in prestigieuze wetenschappelijke tijdschriften. Sinds de opkomst van bibliometrische onderzoeksevaluaties in de jaren tachtig van de vorige eeuw zijn artikelen veranderd van een communicatiemiddel in een doel op zich.
Spanningsveld

Deze twee ontwikkelingen kunnen samen een spanningsveld opleveren, want het is niet vanzelfsprekend dat onderzoek met directe maatschappelijke relevantie ook prestigieuze publicaties zal genereren. In sommige vakgebieden, zoals chemische katalyse en paleo-ecologie, is er synergie mogelijk tussen wetenschappelijke productiviteit en praktische toepassingen, dankzij de langetermijnoriëntatie van maatschappelijke kennisgebruikers. Maar in andere wetenschapsvelden, zoals biochemie en celbiologie, impliceert het versterken van de industriële, medische of agrarische relevantie van het onderzoek een verwijdering van de centrale debatten.
Bezinning

Het onderzoek van Hessels nodigt uit tot bezinning over zowel de financiering als de evaluatie van universitair onderzoek. Een te sterke nadruk op valorisatie bedreigt de levensvatbaarheid van fundamentele onderzoekslijnen. Een te sterke nadruk op academische excellentie verhindert juist de afstemming van onderzoeksactiviteiten op de behoeften van maatschappelijke kennisgebruikers.