Udoc in English
Udoc in Norwegian

Jongeren in Nederland drinken te jong, te veel en te vaak. Drinken wordt hen erg
makkelijk gemaakt. Drank is overal verkrijgbaar en ook als je nog geen zestien bent,
is het meestal geen probleem eraan te komen. Een groot deel van de ouders kijkt
de andere kant op, heeft geen bezwaar of weet niet hoe ze ‘nee’ moeten zeggen.
Bovendien is drinken stoer; als je drinkt hoor je erbij. En iederéén drinkt toch?
De laatste jaren is breed het besef doorgedrongen dat jongeren en drank slecht samengaan.
Het zichtbare bewijs daarvan zijn dronken jongeren die overlast veroorzaken op
straat. Minder zichtbaar, maar niet minder ernstig, is de schade die alcohol aanricht in
jeugdige hersenen. Ook wijst onderzoek uit hoezeer alcoholgebruik op jonge leeftijd
sociale en maatschappelijke participatie beïnvloedt, nu en later.
De landelijke overheid heeft beleid en regelgeving ontwikkeld om alcoholgebruik onder
jongeren tegen te gaan. Het is aan de gemeenten om dit beleid op lokaal niveau uit te
werken en uit te voeren. Enerzijds omdat zij wettelijk de verantwoordelijkheid hebben
voor rust en veiligheid op straat. Anderzijds omdat gemeenten mogen worden verondersteld
vanuit hun verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid en jeugdbeleid zich druk
te maken over de gezondheid van de jongeren binnen de gemeentegrenzen. Integraal
Toezicht Jeugdzaken onderzocht in vier gemeenten hoe het beleid wordt uitgevoerd
en wat het oplevert. Daarbij kwam een aantal vergelijkbare knelpunten aan het licht:
• Betrokken instellingen en gemeenten hebben weinig zicht op de groep jongeren
die regelmatig drinken. Wie zijn ze? Waar drinken ze? Wanneer en hoeveel precies?
Kennis en gegevens zijn weliswaar voorhanden, maar worden onvoldoende gedeeld
en ingezet om richting te geven aan het beleid.
• Gemeenten richten zich met hun aanpak voornamelijk op het voorkomen en terugdringen
van overlast en algemene voorlichting op lokaal niveau. Hierdoor blijft
een groot deel van de doelgroep (de jongeren die wel drinken maar geen overlast
geven) buiten beeld. Een integraal alcoholbeleid, waarbij ook handhavende, regelgevende
en signalerende maatregelen zijn opgenomen, is nog niet vanzelfsprekend.
• De gemeenten kunnen de regie over de aanpak om jongeren minder te laten
drinken, steviger in handen nemen. Nu blijven initiatieven versnipperd, wordt
in de gemeenten onvoldoende geëvalueerd en bijgestuurd op basis van resultaten
en is van een structurele interne afstemming tussen de verschillende gemeentelijke
beleidsterreinen nog geen sprake.
Een integrale aanpak is een voorwaarde voor succes. Hoe beter een gemeente erin slaagt
álle betrokken partijen te laten samenwerken, hoe groter de kans op het terugdringen
van alcoholgebruik onder jongeren. Professionals, alcoholverstrekkers en scholen zijn
vaak de eerste partijen waaraan gedacht wordt, maar ook ouders en jongeren zelf
moeten een belangrijke stem hebben in de uitvoering van het beleid. Daarnaast blijkt
het essentieel om álle aspecten van het alcoholgebruik aan te pakken, zoals de economische
belangen, het gezondheidsaspect en de overlast op straat. Elk terrein vraagt
om een eigen, specifieke benadering, maar wel door samenwerkende partijen en met
maatregelen die elkaar versterken.
Waar alle partijen samenwerken aan een gemeenschappelijk vastgesteld doel, hun
kennis en ervaring delen en geregeld stilstaan bij de bereikte resultaten om de aanpak
zo nodig bij te stellen, is de kans op succes het grootst.